อุทยานแห่งชาติเขาหลวง ครอบคลุมพื้นที่ของอำเภอเมือง อำเภอพิปูน อำเภอพรหมคีรี อำเภอลานสกา อำเภอฉวาง กิ่งอำเภอช้างกลาง และกิ่งอำเภอนบพิตำ มีเนื้อที่ประมาณ 570 ตารางกิโลเมตร ประกาศเป็น อุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2517 ประกอบด้วยเทือกเขาที่สลับซับซ้อน มียอดเขาหลวงเป็นยอดเขา สูงสุด ประมาณ 1,835 เมตรจากระดับน้ำทะเลซึ่งสูงที่สุดในภาคใต้เป็นแหล่งของต้นน้ำลำธารและคลองต่างๆ กว่า15สายมีสภาพเป็นป่าดงดิบชื้นและป่าดิบเขาเส้นทางการเดินในอุทยานเป็นวงรอบมีธรรมชาติที่สวยงามและมี ความหลากหลายทางชีวภาพมีพืชและสัตว์ที่หายากอยู่มากมาย อุทยานแห่งนี้ได้รับรางวัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2541รางวัลยอดเยี่ยมประเภท แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ
เขาหลวง นครศรีธรรมราช
อุทยานแห่งชาติเขาหลวง ซึ่งยังคงความอุดมสมบูรณ์ โดยเฉพาะป่าเฟินโบราณและกล้วยไม้หายาก นานาชนิดของโลก ป่าผืนนี้ยังเป็นต้นน้ำของเขาหลวงยอดเขาที่สูงที่สุด ในภาคใต้ของไทย.ใจกลางป่าดิบชื้น อันรกทึบของเขาหลวงนี้เอง ที่ได้ให้กำเนิดเฟินโบราณหลายชนิด ซึ่งเหลือรอดมาจนถึงยุคปัจจุบัน เช่น มหาสดำ หรือเฟินต้นที่มี ลักษณะของลำต้น ที่สูงใหญ่ กว่า 15-20 เมตร และมีแผ่นใบสีเขียวสดรูปขนนก ขนาดใหญ่แผ่ ออกจากปลายยอดชวน ให้จินตนาการถึงบรรยากาศยุคจูแรสสิกซึ่งไดโนเสาร์ยังครองโลกอยู่ ป่าเขาหลวงมี เฟินชนิดนี้อยู่อย่าหนาแน่นจนได้รับการขนานนามว่าหุบผามหาสดำอันแสนอัศจรรย์ นอกจากนี้บนป่าดงดิบที่ สูงเฉลี่ยเกิน 1000 เมตร ยังพบเฟินโบราณที่วิวัฒนาการมานานกว่า 180-200 ล้านปี อย่างบัวแฉกและบัวแฉก ใบมน เฟินที่มีรูปทรงของใบแตกเป็นแฉกสวยงามอย่างน่าประหลาด และพบขึ้นเป็นดงหนาแน่น ตามลาดไหล่เขา ชันที่ชุ่มชื้นใกล้ยอดเขาสูง
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
ยิ่งกว่านั้น ป่าเขาหลวงยังเป็นแดนสวรรค์ของกล้วยไม้เมืองไทย เพราะที่นี่ถือเป็น "สุดยอดแห่งกล้วยไม้เมืองใต้" เนื่องจากสามารถพบกล้วยไม้ป่าดงดิบของภูมิภาคอินโด-มลายันแทบทุกสกุล รวมแล้วไม่ต่ำกว่า 300 ชนิด โดยเฉพาะกล้วยไม้ถิ่นชนิดใหม่ของโลกและกล้วยไม้ชนิดหายาก เช่น สิงโตอาจารย์เต็ม เอื้องคีรีวง และสิงโต ใบพัด เขาหลวง เป็นต้น กล้วยไม้เหล่านี้ล้วนเป็นชนิดพันธุ์ที่ไม่พบในที่อื่นใดในโลกอีก นอกจากผืนป่าเขาหลวง เท่านั้น จึงเป็นผืนป่าดงดิบที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ และควรหาโอกาสเดินทางไปศึกษาเพื่อเพิ่ม พูนความรู้ให้ งอกเงยต่อไป ช่วงเวลาที่เหมาะในการเดินทางมาท่องเที่ยว คือเดือนมกราคม-เดือนกรกฎาคม
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
1.น้ำตกกระโรม
เป็นที่ตั้งของที่ทำการอุทยานแห่งชาติอยู่ในท้องที่ ตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา เป็นแหล่งท่องเที่ยวทาง ธรรมชาติที่สวยงามอีกแห่งหนึ่ง น้ำตกกระโรมมีชั้นน้ำตกทั้งหมด 19 ชั้น เปิดบริการให้นักท่องเที่ยวชมความ หลากหลาย ของธรรมชาติ เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจและรื่นรมย์เพียง 7 ชั้น ชั้นที่ 7 เป็นชั้นที่สวยงามที่สุด เรียกว่า “หนานดาดฟ้า” และเห็นสายน้ำไหลพรั่งพรูลงจากหน้าผาสูงและลาดชัน 45 องศา ลดหลั่นลงมาตามโขดหิน กว้างจนถึงแอ่งน้ำใหญ่เบื้องล่างที่สามารถลงเล่นน้ำได้ ตามปกติสายน้ำจะไหลแยกเป็น 2 สายพอถึงช่วงหน้าฝน สายน้ำจะไหลหลากแผ่เต็ม หน้าผา น่าชมมาก
2.น้ำตกพรหมโลก
อยู่ในท้องที่ตำบลพรหมโลกอำเภอพรหมคีรีสามารถเดินทางไปตามทางหลวงหมายเลข4016ประมาณ 18 กิโลเมตร แล้วแยกซ้ายไปตามทางหลวงหมายเลข 4132 อีกประมาณ 4 กิโลเมตรน้ำตกพรหมโลกเป็นน้ำตก ที่สวยงามมีชั้นน้ำตก ประมาณ 50 ชั้น เปิดบริการให้นักท่องเที่ยวได้เที่ยวชม 4 ชั้น
3. น้ำตกอ้ายเขียว
หรือน้ำตกในเขียว ตั้งอยู่เส้นทางเดียวกับทางไปน้ำตกพรหมโลก เป็นน้ำตกที่มีธรรมชาติงดงาม มีชั้นน้ำตกไหล ลดหลั่น กันประมาณ 100 ชั้น ทางอุทยานแห่งชาติอนุญาตให้นักท่องเที่ยวไปเที่ยวชม 9 ชั้น
3. น้ำตกกรุงชิง
อยู่ในท้องที่ ตำบลกรุงชิง กิ่งอำเภอนบพิตำ ห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชประมาณ 75 กิโลเมตร มีแหล่ง ธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพที่สวยงาม มีเส้นทางเดินป่า ศึกษาธรรมชาติ เข้าค่าย การศึกษาพันธุ์ไม้ ชมนกและการเที่ยวชมน้ำตกโดยเฉพาะน้ำตกกรุงชิงชั้น “หนานฝนแสนห่า” หรือหนานฝนเสน่หาที่ปรากฏใน ธนบัตรใบละ 1,000 บาท นอกจากนี้ยังมีร่องรอยประวัติการต่อสู้ด้านการปกครอง ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่ง ประเทศไทย เช่น ถ้ำหลบภัยถ้ำเก็บเสบียง หลุมขวาก สนามบาสเกตบอล เป็นต้น
4.น้ำตกท่าแพ
อยู่ห่างจากน้ำตกกระโรมไปประมาณ 6 กิโลเมตร ในเส้นทางเดียวกันน้ำตกท่าแพมีสวยงามไม่แพ้ที่อื่น ๆ มีชั้นน้ำตกประมาณ 10 ชั้น ทางอุทยานฯ เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าไปเที่ยวชมพักผ่อนหย่อนใจ 3 ชั้น
5.น้ำตกสวนอาย เป็นน้ำตกที่มีความงามแต่ไม่ใหญ่นักตั้งอยู่ในเขตอำเภอฉวางห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชประมาณ 60 กิโลเมตรไปทางเส้นทางน้ำตกกะโรม น้ำตกสวนอาย มีชั้นน้ำตก 5 ชั้น
6.ถ้ำแก้วสุรกานต
อยู่ในท้องที่ตำบลเขาแก้วก่อนถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยสวยงาม มาก บนผนังถ้ำเป็นรูปปั้นลักษณะต่าง ๆ และมีน้ำหยดตามเพดานถ้ำ ความลึกของถ้ำแก้วสุรกานต์แห่งนี้ ประมาณ 700 เมตร
7. จุดชมวิวยอดเขาหลวง
เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของภาคใต้คือสูงประมาณ 1,835 เมตร อยู่ในท้องที่บ้านคีรีวง ตำบลกำโลน อำเภอลานสกา ห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราช (ไปเส้นทางเดียวกับน้ำตกกระโรมแต่ถึงก่อน) ประมาณ 20 กิโลเมตร มีแยก ขวามือเข้าหมู่บ้านคีรีวงระยะทางประมาณ 9 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินขึ้นถึงยอดเขาไปกลับ 3 วัน กับ 2 คืน เหมาะสำหรับเฉพาะผู้สนใจศึกษาสภาพป่าดึกดำบรรพ์และศึกษาวิจัยพันธุ์ไม้ยอดเขาหลวงมีความหลากหลาย ทางชีวภาพค่อนข้างสูงและจัดเป็นที่เปราะบางโดยสภาพทางชีวภาพและกายภาพแล้ว ยอดเขาหลวงไม่เหมาะ สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป
เขาหลวง เป็นป่าฝนเขตร้อนที่เป็นแหล่งรวมความหลากหลาย ทางชีวะภาพที่สำคัญแห่งหนึ่งของคาบสมุทรมาลายู โดยมีการสำรวจพบพืชพรรณหายากนานาชนิด โดยเฉพาะเป็นแหล่งใหญ่ ของเมืองไทยที่สำรวจพบเฟินต้นหรือ มหาสดำ (Cyathea sp.) ขึ้นอยู่อย่างหนาแน่นตามหุบเขาสูงอันชุ่มชื้นจนมีการขนานนาม บางบริเวณว่าเป็นหุบผา มหาสดำ จัดเป็นเฟินโบราณที่กำเนิดขึ้นมาในยุคเดียวกับที่ไดโนเสาร์ครองโลก เป็นเฟินที่มีลำต้นสูงชะลูด ราวต้นมะพร้าว และมีแผ่นใบเขียวสดแตกเป็นรูปขนนกจากปลายยอด สิงโตอาจารย์เต็ม (Bulbophyllum smitinandii) เป็นกล้วยไม้ชนิดใหม่ของประเทศไทย ซึ่งสำรวจพบเฉพาะบนยอดป่าดิบเขาหลวงและภูเขาใน บริเวณใกล้เคียงเพียงไม่กี่แห่งเท่านั้น จึงจัดเป็นกล้วยไม้พันธุ์เฉพาะถิ่น ที่หายากมากกล้วยไม้ชนิดนี้ได้รับการ ตั้งชื่อเพื่อเป็น เกียรติแก่ ศ.ดร.เต็ม& สมิตินันทน์ นักพฤกษศาสตร์คนสำคัญของเมืองไทย จัดเป็นกล้วยไม้ใน สกุลสิงโตกลอกตาที่มี นิเวศอิงอาศัยอยู่กับลำต้นของไม้ใหญ่ในป่าดิบที่มีความชุ่มชื้นสูง และออกดอกเดี๋ยวใน ฤดูร้อน มีดอกขนาด 3-5 เซนติเมตร แต่มีสีสันและลวดลายงดงามอย่างยิ่งอกเหนือจากเฟินบัวแฉกและ พรรณไม้หายากอีกหลายชนิดแล้วบัวแฉกใบมน (Cheiropleuria bicuspis) ก็เป็นเฟินหายากอีกชนิดหนึ่งที่ขึ้น อยู่บริเวณใกล้ยอดเขาหลวง
ต้นเฟิรน
เขาหลวง นครศรีธรรมราช
สิงห์โตใบพัดเหลือง รองเท้านารีคางกบ
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
หญ้าข้าวกำ เอื้งสายเสริต
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
ดอกบิโกเนีย นมยาย
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
ขนตาสิงห์โตหรือสิงห์โตภู่ทอง เอื้องเทียนหนู
เขาหลวง นครศรีธรรมราช เขาหลวง นครศรีธรรมราช
อุทยานแห่งชาติเขาหลวงตำบลเขาแก้ว อ.ลานสกา จ.นครศรีธรรมราช 80230 โทรศัพท์ 075 309 904
จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชใช้ทางหลวงจังหวัดหมายเลข 4016 ไป 9 กิโลเมตร แยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 4015อีก 20 กิโลเมตร ขวามือมีป้ายบอกทางเข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาหลวง ขออนุญาตเดินป่าเขาหลวง ได้ที่นี่แล้วค่อยย้อนกลับออกไป ผ่านอำเภอลาสกาไปราว 1 กิโลเมตร มีแยกซ้ายเข้าสู่หมู่บ้านคีรีวงซึ่งเป็นหมู่บ้าน ท่องเที่ยว เชิงนิเวศ สามารถหาลูกหาบและคนนำทางขึ้นเขาหลวงได้ที่นี่ และมีโฮมสเตย์ไว้บริการด้วย